AccelerateEU: Σχέδιο 7 Σημείων για τις Ενεργειακές Κοινότητες. Η ενέργεια δεν πρέπει να ελέγχεται από κρίσεις. Πρέπει να ανήκει στους πολίτες.

AccelerateEU: επιταχύνοντας τη δίκαιη μετάβαση

Εισαγωγή

Μόλις λίγα χρόνια μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση βιώνει για ακόμα μία φορά μια δραματική ενεργειακή κρίση. Οι τιμές του αερίου και του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί, αυξάνοντας το κόστος εισαγωγών σε επίπεδο ΕΕ κατά 22 δισεκατομμύρια ευρώ από την αρχή του πολέμου, και επιβαρύνοντας τα νοικοκυριά, τη βιομηχανία και τους αγρότες. Παράλληλα, οι οικονομίες με μεγαλύτερη εξάρτηση από το αέριο (π.χ., Ιταλία), ζημιώνονται πολύ περισσότερο από αυτές όπου η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) έχει φτάσει σε υψηλά επίπεδα.

Την Τετάρτη 22/4/2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια νέα δέσμη μέτρων για την ενεργειακή κρίση: το λεγόμενο AccelerateEU. Ως διάδοχος του REPowerEU, το σχέδιο στοχεύει στην ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και στην προστασία των καταναλωτών από την κρίση. Όπως σημειώνει και ο Επίτροπος ενέργειας Ντάν Γιόργκενσεν, ο μόνος τρόπος για να πετύχουμε την ενεργειακή αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να επιταχύνουμε τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, την εξοικονόμηση ενέργειας, και την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ.

Στο πλαίσιο αυτό, θεωρούμε απαραίτητο να αναδειχθεί η αρχή «Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Απόδοση» (Energy Efficiency First) ως η βάση του AccelerateEU. Η παραγωγή καθαρής ενέργειας οφείλει να συμβαδίζει με τη δραστική μείωση της ζήτησης, καθώς η πιο πράσινη ενέργεια παραμένει πάντα εκείνη που δεν καταναλώνεται ποτέ. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η ενεργειακή θωράκιση των κτιρίων, οι δημόσιες συγκοινωνίες και η μείωση της ενεργειακής σπατάλης είναι οι ταχύτεροι τρόποι για να εκλείψει η εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα και να σταθεροποιηθούν οι λογαριασμοί των πολιτών. Επιπλέον, εν μέσω της νέας ενεργειακής κρίσης οι κυβερνήσεις πρέπει να προστατεύσουν τους ευάλωτους πολίτες από τις αυξήσεις των τιμών.

Ένας κρίσιμος παράγοντας για την επιτυχία αυτής της μετάβασης θα είναι η κοινωνική αποδοχή. Αποτελεί λοιπόν θετική εξέλιξη πως το AccelerateEU καλεί τα Κράτη Μέλη να προωθήσουν τις ενεργειακές κοινότητες ως μέσο προστασίας των πολιτών από την ενεργειακή κρίση. Η Επιτροπή υπολογίζει πως ένα μέσο νοικοκυριό μπορεί να εξοικονομήσει εώς και 1100 ευρώ/έτος μέσω συμμετοχής του σε ενεργειακή κοινότητα. Μέσω του ταυτοχρονισμού παραγωγής-κατανάλωσης ενέργειας (τοπικά), της ενεργειακής ευελιξίας, αλλά και συμπεριφορικών αλλαγών, οι ενεργειακές κοινότητες μπορούν να χτίσουν ασφάλεια και ανθεκτικότητα απέναντι σε κρίσεις. Μέσω του πρόσφατα δημοσιευμένου πακέτου μέτρων “Citizens Energy Package”, η Επιτροπή θέτει τον εξαιρετικά φιλόδοξο στόχο των 90 GW έργων ενεργειακών κοινοτήτων μέχρι το 2030, αναδεικνύοντας ρητά τις ενεργειακές κοινότητες ως πολύτιμο εργαλείο καταπολέμησης της κρίσης κόστους ζωής.

Η Πανευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ενεργειακών Κοινοτήτων, REScoop.eu, κατέγραψε πρόσφατα πρακτικά παραδείγματα του πώς ενεργειακές κοινότητες ανά την Ευρώπη ήδη παρέχουν έμπρακτη στήριξη προς τα μέλη τους για να τα προστατέψουν από τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης.

Οι 21 συνυπογράφοντες οργανισμοί ζητάμε από την ελληνική κυβέρνηση να στηρίξει τις ενεργειακές κοινότητες με ένα Σχέδιο Επιτάχυνσης 7 σημείων.

Για το Σχέδιο Επιτάχυνσης πατήστε ΕΔΩ