Ο Δήμος μπορεί να έχει κεντρικό ρόλο στη δημιουργία ενεργειακής κοινότητας, αξιοποιώντας τη θεσμική του θέση για να ενεργοποιήσει πολίτες, τοπικούς φορείς και επιχειρήσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα τη διαφάνεια, την εμπιστοσύνη, τη θεσμική συνέχεια και τον δημόσιο χαρακτήρα της πρωτοβουλίας. Από την αρχή, είναι κρίσιμο να προσδιοριστεί πώς το εγχείρημα εντάσσεται στις υφιστάμενες και μελλοντικές πολιτικές του Δήμου για την ενέργεια, το κλίμα, την κοινωνική συνοχή και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η ενεργειακή κοινότητα μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό “εργαλείο” για την υλοποίηση πολλαπλών ενεργειακών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων του Δήμου σας.
Η αρχή, λοιπόν, γίνεται με τον καθορισμό της ταυτότητας της πρωτοβουλίας, του ρόλου του Δήμου καθώς και τη δημιουργία μιας ομάδας ανθρώπων που μοιράζονται το ίδιο όραμα. Από τα πρώτα βήματα, στόχος είναι να υπάρξει ουσιαστική σύνδεση με την τοπική κοινωνία και να δοθεί χώρος στους πολίτες να συμμετέχουν ενεργά.
Συγκροτείται, λοιπόν, ο πυρήνας της ομάδας από πολίτες με ξεκάθαρους ρόλους και πνεύμα συνεργασίας, ενώ παράλληλα, μέσα από συναντήσεις, ανοιχτές συζητήσεις και απλή, κατανοητή ενημέρωση, η τοπική κοινότητα καλείται να εκφράσει ανάγκες και ιδέες.
Η δημιουργία μιας ενεργειακής κοινότητας ξεκινά από τη συστηματική ενημέρωση και ενεργοποίηση της τοπικής κοινωνίας. Ο Δήμος μπορεί να ξεκινήσει το εγχείρημα, παρουσιάζοντας με απλό και κατανοητό τρόπο τι είναι μια ενεργειακή κοινότητα, ποια είναι τα πιθανά οφέλη για τους πολίτες και ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Προτείνεται, λοιπόν, η οργάνωση μιας πρώτης ανοιχτής ενημερωτικής συνάντησης, χωρίς τεχνικούς όρους και περίπλοκες λεπτομέρειες, με στόχο τη γνωριμία με την ιδέα και την καταγραφή αρχικών ερωτημάτων και αναγκών. Σε επόμενο στάδιο, μια δεύτερη πιο διαδραστική συνάντηση, αφιερωμένη σε ερωτήσεις και συζήτηση για τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, συμβάλλει στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης και της συμμετοχής.
Συγκρότηση ιδρυτικής ομάδας εργασίας
Μέσα από τις πρώτες συναντήσεις και διαδικασίες αναδεικνύονται συνήθως άτομα και φορείς με αυξημένο ενδιαφέρον και διάθεση ενεργής συμμετοχής. Ο Δήμος μπορεί να αναλάβει τον συντονισμό της συγκρότησης μιας αρχικής – ιδρυτικής ομάδας εργασίας, στην οποία μπορούν να συμμετέχουν στελέχη του Δήμου, αιρετοί εκπρόσωποι, και φυσικά πολίτες ή τοπικοί φορείς.
Η ομάδα αυτή δεν χρειάζεται να αποτελείται από ειδικούς. Το βασικό στοιχείο είναι η εμπιστοσύνη, η συνεργασία και η κοινή κατεύθυνση. Τα μέλη της αναλαμβάνουν έναν υποστηρικτικό και συντονιστικό ρόλο: θέτουν τον ρυθμό της πρωτοβουλίας, οργανώνουν τα επόμενα βήματα και λειτουργούν ως σημείο αναφοράς τόσο για τον Δήμο όσο και για την ευρύτερη κοινότητα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μετάβαση από την ιδέα στην πράξη.
Ελάχιστος αριθμός ιδρυτικών μελών
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, για τη σύσταση Ενεργειακής Κοινότητας Πολιτών (ΕΚΠ) ή Κοινότητας Ανανεώσιμης Ενέργειας (ΚΑΕ) προβλέπεται ελάχιστος αριθμός ιδρυτικών μελών, ο οποίος διαφοροποιείται ανάλογα με τη σύνθεση της κοινότητας: Ειδικότερα:
α) Σύσταση ΕΚΠ ή ΚΑΕ με τη συμμετοχή πολιτών
β) Σύσταση ΕΚΠ ή ΚΑΕ με τη συμμετοχή επιχειρήσεων / νομικών προσώπων
Ο ελάχιστος αριθμός ορίζεται σε δεκαπέντε (15) μέλη, εφόσον συμμετέχουν:
γ) Σύσταση ΕΚΠ ή ΚΑΕ με τη συμμετοχή Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ)
Ο ελάχιστος αριθμός ιδρυτικών μελών μπορεί να είναι τρία (3), εφόσον στην ΕΚΠ ή στην ΚΑΕ:
Μάθετε τα βασικά, όλοι μαζί
Πριν προχωρήσετε πιο οργανωμένα, είναι σημαντικό όλα τα ενδιαφερόμενα μέλη να έχουν μια κοινή εικόνα για το τι προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο. Ένα πρώτο εσωτερικό εκπαιδευτικό εργαστήριο για τις συνεταιριστικές αρχές, τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των συνεταίρων, βοηθά να ξεκαθαρίσουν βασικές έννοιες, δυνατότητες και περιορισμοί, χωρίς περιττή πολυπλοκότητα. Αυτό το κοινό έδαφος γνώσης ενισχύει την αυτοπεποίθηση της ομάδας και διευκολύνει τη λήψη των επόμενων αποφάσεων για την συμμετοχή των ενδιαφερόμενων τοπικών μερών ως μέλη στην ενεργειακή σας κοινότητα.
Ανοίξτε τον κύκλο
Με περισσότερη σιγουριά πλέον, ξεκινήστε να απευθύνεστε σε περισσότερους ανθρώπους της περιοχής. Μέσα από προσωπικές επαφές και απλή ενημέρωση, η ομάδα μεγαλώνει και αποκτά ποικιλία και δύναμη. Το ζητούμενο είναι η συμμετοχή και η συμπερίληψη.
Διαμορφώστε την ταυτότητά σας
Όταν συγκεντρωθεί ο απαραίτητος αριθμός μελών έρχεται η στιγμή των συλλογικών αποφάσεων. Μαζί καθορίζετε τον τύπο της κοινότητας (Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών ή Κοινότητα Ανανεώσιμης Ενέργειας), τις αξίες, τους στόχους και τον τρόπο λειτουργίας και επικοινωνίας. Έτσι, η ενεργειακή κοινότητα αποκτά ξεκάθαρη ταυτότητα και μια σταθερή βάση που αντανακλά τις ανάγκες και τις δυνάμεις της τοπικής κοινωνίας.
Μπορείτε να ζητήσετε τη συνδρομή ειδικών ώστε να υποστηρίξουν τις δράσεις ενημέρωσης της τοπικής κοινωνίας.
Ειδικά στις αρχές μιας νέας ενεργειακής κοινότητας απαιτείται αρκετή (εθελοντική) εργασία.
Θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο να βρεθούν 3-7 άτομα, η “ιδρυτική σας ομάδα”, τα οποία θα μπορέσουν να αφιερώσουν τον απαιτούμενο χρόνο
Προτεινόμενες δεξιότητες για την Ιδρυτική Ομάδα: οργανωτικότητα, νομικά, λογιστικά, εξωστρέφεια
Ενεργοποιώντας την τοπική κοινωνία:
Οι ακόλουθες ερωτήσεις μπορούν να σας βοηθήσουν να σχεδιάσετε τα πρώτα σας βήματα:
Η δημιουργία μιας ενεργειακής κοινότητας είναι πάνω απ’ όλα μια συλλογική διαδρομή. Δεν αφορά μόνο την ιδρυτική ομάδα, αλλά χτίζεται μαζί με την τοπική κοινωνία. Η ενεργή συμμετοχή τοπικών φορέων, επιχειρήσεων και πιθανών μελλοντικών μελών από τα πρώτα κιόλας βήματα ενισχύει τη διαφάνεια, την εμπιστοσύνη και το αίσθημα κοινής ιδιοκτησίας, θέτοντας γερές βάσεις για την κοινότητά σας.
Θέλεις ακόμα πιο εξατομικευμένη υποστήριξη;
Επικοινώνησε μαζί μας και ας ξεκινήσουμε μαζί την δική σου ενεργειακή κοινότητα!